Mùa nấm mối
Lượt trận thứ hai vòng bảng giải bóng đá Thanh Niên sinh viên Việt Nam lần III - 2025 (TNSV THACO cup 2025) đã khép lại vào chiều nay (6.3), với 2 trận đấu trong khuôn khổ bảng C. Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM thắng 1-0 trước Trường ĐH Công nghệ Đồng Nai, trong khi Trường ĐH Sư phạm TDTT Hà Nội và Trường ĐH Công nghệ TP.HCM hòa nhau không bàn thắng.Như vậy ở bảng C, Trường ĐH Sư phạm TDTT Hà Nội (4 điểm, hiệu số +2) và Trường ĐH Công nghệ TP.HCM (4 điểm, hiệu số +1) chia nhau hai vị trí dẫn đầu. Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM đứng hạng ba với 3 điểm, còn Trường ĐH Công nghệ Đồng Nai xếp cuối với 0 điểm. Ở bảng A, ĐH Huế dẫn đầu với 6 điểm, hiệu số +2. Trường ĐH Quy Nhơn đứng nhì với 3 điểm hiệu số +1. Trường ĐH Tôn Đức Thắng và Trường ĐH Trà Vinh đứng thứ ba và thứ tư với cùng 1 điểm. Ở bảng B, bảng đấu được mệnh danh là "tử thần", Trường ĐH TDTT Đà Nẵng dẫn đầu với 6 điểm, hiệu số +2. Trường ĐH VH-TT-DL Thanh Hóa đứng nhì có 4 điểm, hiệu số +2. Trường ĐH Văn Hiến đứng thứ ba với 1 điểm, hiệu số 0. Còn ĐH Bách Khoa (ĐHQG TP.HCM) đứng cuối bảng với 0 điểm, hiệu số -3. Như vậy, sau khi lượt đấu thứ hai khép lại, mới có 2 đội bóng chắc chắn lọt vào tứ kết, đó là ĐH Huế và Trường ĐH TDTT Đà Nẵng (cùng có thành tích toàn thắng). Đồng thời, mới có 1 đội bóng chắc chắn dừng cuộc chơi, đó là Trường ĐH Công nghệ Đồng Nai. Đại diện Đông Nam bộ không còn hy vọng cạnh tranh được vị trí thứ ba. Đây là kết quả đáng tiếc với đội Trường ĐH Công nghệ Đồng Nai khi học trò HLV Lê Hữu Phát đã chơi đầy nỗ lực và tạo ra nhiều cơ hội, nhưng sai lầm của thủ môn đã lấy đi của đội bóng này cơ hội vượt vòng bảng. Ngoại trừ 2 đội đã đi tiếp và 1 đội đã bị loại, 9 đội bóng còn lại đang cạnh tranh quyết liệt cho 6 suất tứ kết. Mọi chuyện đều có thể xảy ra ở lượt đấu cuối cùng. Đơn cử, đã toàn thua cả hai trận, song đội Trường ĐH Bách Khoa (ĐHQG TP.HCM) vẫn còn cơ hội đi tiếp nếu thắng đội Trường ĐH Văn Hiến ở trận cuối để đứng hạng ba. Hay đội Trường ĐH Tôn Đức Thắng dù chưa thể thắng sau 2 trận, nhưng nếu vượt qua Trường ĐH Quy Nhơn, đội chủ nhà sẽ có 4 điểm, sáng cửa chiếm ngôi nhì bảng. Khoảng cách mong manh về trình độ và chênh lệch điểm số khiến mọi kịch bản đều có thể xảy ra. HLV Nguyễn Công Thành của đội Trường ĐH VH-TT-DL Thanh Hóa khẳng định: "Chúng tôi trân trọng từng cơ hội khi được góp mặt ở vòng chung kết giải bóng đá Thanh Niên sinh viên Việt Nam. Đã góp mặt tại đây, đội nào cũng mạnh, đừng nghĩ đối thủ nào là dễ đánh bại. Đội Trường ĐH Tôn Đức Thắng ở trận ra quân hòa không bàn thắng, nhưng đến trận sau lại dẫn bàn ĐH Huế. Bóng đá sinh viên luôn khó nói". Lượt trận hạ màn các bảng đấu diễn ra từ ngày 7.3 đến 9.3, sẽ xác định nốt 6 đội còn lại hiện diện ở tứ kết giải bóng đá Thanh Niên sinh viên Việt Nam.Trên bảng xếp hạng tạm thời của các đội đứng thứ ba, đội Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM (bảng C) tạm thời đứng nhất với 3 điểm, hiệu số 0. Đội Trường ĐH Tôn Đức Thắng (bảng A) và đội Trường ĐH Văn Hiến (bảng B) cùng có 1 điểm, hiệu số -1.Sao NBA nghỉ thi đấu, chưa biết ngày trở lại vì lý do lãng xẹt
Ngày 20.1, Công an Q.Hải Châu (TP.Đà Nẵng) cho biết đang củng cố hồ sơ xử lý cơ sở kinh doanh For You Club có khách dương tính với ma túy và kinh doanh bóng cười, khí cười trái phép.Trước đó, tối 19.1, Công an Q.Hải Châu huy động các đơn vị nghiệp vụ và công an địa phương, kiểm tra cơ sở kinh doanh For You Club (52 Trần Văn Trứ, P.Bình Thuận, Q.Hải Châu).Tại thời điểm kiểm tra, Công an Q.Hải Châu phát hiện, tạm giữ 17 bình khí cười N2O và các mặt hàng rượu không hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ.Qua test khách sử dụng dịch vụ và nhân viên cơ sở kinh doanh, Công an Q.Hải Châu phát hiện 1 trường hợp khách dương tính với ma túy.Công an Q.Hải Châu lập biên bản, tạm giữ tang vật đồng thời củng cố hồ sơ xử lý theo quy định pháp luật.Đây là lần thứ 2 trong nửa năm qua, quán For You Club bị cơ quan công an phát hiện khách dương tính với ma túy, sử dụng bóng cười, khí cười.Công an quận còn cho biết thêm, trong 3 ngày từ 17 - 19.1, lực lượng nghiệp vụ và các địa phương đồng loạt mở đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm, bảo đảm an ninh trật tự dịp Tết Nguyên đán Ất Tỵ 2025.Trong đó, kết hợp triển khai kế hoạch của Bộ Công an về tổng rà soát, quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy, người bị quản lý sau cai và đấu tranh triệt xóa tụ điểm phức tạp về ma túy…Qua kiểm tra người điều khiển phương tiện giao thông, trong 3 đêm, Công an Q.Hải Châu phát hiện 8 người dương tính với ma túy (trong đó có 6 người ngoại tỉnh), bắt quả tang 1 vụ vận chuyển trái phép chất ma túy, thu giữ 12 viên thuốc lắc và 1 gói hàng khay ketamine.
Dữ liệu cá nhân của sinh viên quốc tế ở Úc bị trộm, tung lên mạng
Thất bại ở vòng chung kết U.20 châu Á 2025 đang mang đến cho U.20 Indonesia nhiều hệ lụy. Sau 3 trận vòng bảng, thầy trò HLV Indra Sjafri hòa 0-0 trước U.20 Yemen, sau khi đã thua đậm U.20 Iran và U.20 Uzbekistan. U.20 Indonesia đứng thứ ba và bị loại, do đó bỏ lỡ cơ hội dự U.20 World Cup 2025.Ngay từ đầu, mục tiêu có vé đi U.20 World Cup 2025 đã được chỉ ra là nằm ngoài tầm với U.20 Indonesia, do HLV Sjafri cùng học trò nằm ở bảng đấu rất nặng (cả U.20 Iran và U.20 Uzbekistan đều là ứng viên vô địch). Tuy nhiên, thất bại này vẫn khiến Liên đoàn Bóng đá Indonesia (PSSI) phải mở cuộc họp khẩn. HLV Sjafri phải chia tay cương vị HLV trưởng U.20 Indonesia. Trước đó, ông Sjafri từng đưa U.22 Indonesia vô địch SEA Games 32, về nhì ở SEA Games 30, cũng như đưa U.19 Indonesia vào tứ kết U.19 châu Á 2018. Nhà cầm quân người Indonesia là người giàu kinh nghiệm nhất trong làng bóng đá trẻ xứ vạn đảo, từng nắm giữ cương vị giám đốc kỹ thuật (GĐKT) PSSI. Nhưng, trước thất bại đã nằm trong dự tính, ông Sjafri vẫn phải rời đi."Trát" sa thải của PSSI dành cho HLV Sjafri cũng tạo ra sự chia rẽ nơi truyền thông và dư luận Indonesia. Một bên cho rằng, lứa U.20 Indonesia hiện tại non kinh nghiệm, ít được thi đấu quốc tế nên đòi hỏi phải có vé đi U.20 World Cup 2025 là bất hợp lý. Việc quy trách nhiệm cho HLV Sjafri chỉ là động thái đánh lạc hướng của PSSI, khi vốn dĩ các cầu thủ nhập tịch đã chiếm lĩnh phần lớn vị trí ở đội tuyển Indonesia, qua đó lấy đi cơ hội thi đấu của cầu thủ trẻ. Luồng quan điểm khác lại nhận định phương pháp huấn luyện của HLV Sjafri đã lỗi thời, không theo kịp bóng đá hiện đại. Tuy nhiên chỉ 1 ngày sau khi sa thải HLV Sjafri khỏi đội U.20, truyền thông Indonesia đưa tin PSSI lại bổ nhiệm ông Sjafri... trở lại ghế HLV của U.22 Indonesia, thay cho HLV Gerald Vanenburg (mới chỉ được chỉ định dẫn dắt U.22 ít ngày trước đó). Chỉ trong 1 tháng, ghế HLV trưởng ở các đội U.20 và U.22 của Indonesia đã đổi chủ liên tục. Điều đáng nói nhất của bóng đá Indonesia, không phải vị trí HLV trưởng đội U.22 sẽ do ông Indra Sjafri hay Vanenburg đảm nhiệm. Vấn đề nằm ở chất lượng cầu thủ. Đội tuyển Indonesia tiến bộ nhờ sức mạnh "ngoại nhập", với các cầu thủ gốc Mỹ và châu Âu có thể hình và tư duy chơi bóng hiện đại. Dù vậy, đội tuyển quốc gia chỉ là phần ngọn.Gốc rễ nền bóng đá nằm ở hệ thống đào tạo trẻ và giải vô địch quốc gia. Ở cả hai phương diện này, bóng đá Indonesia đều đang loay hoay. Giải vô địch Indonesia (Liga Indonesia) nổi tiếng với sự cuồng nhiệt, nhưng chất lượng CLB thấp, đồng thời vấn đề bạo lực vẫn tràn lan. Bóng đá Indonesia từng đầu tư trọng điểm cho lứa cầu thủ sinh năm 2003, nhằm chuẩn bị cho kỳ U.20 World Cup đăng cai trên sân nhà. Dù vậy, yếu tố ngoài chuyên môn đã khiến Indonesia bị FIFA tước quyền tổ chức. Lứa kế cận của Indonesia (sinh năm 2004 - 2025) đều chưa cho thấy triển vọng. Báo chí Indonesia cho rằng đội U.20 nước này có xu hướng đá cậy sức, thiếu nền tảng căn bản để thành công. Với nền tảng cầu thủ thiếu ổn định, cộng với phương pháp huấn luyện sẽ thay đổi do có HLV mới, U.22 Indonesia đứng trước "canh bạc" rủi ro tại SEA Games 33. U.22 Thái Lan vẫn kiên trì với những HLV Nhật Bản để ổn định triết lý. U.22 Việt Nam có HLV Kim Sang-sik, dù phải gánh sức ép ở hai đội tuyển, nhưng ông Kim đã có thời gian gần 1 năm làm việc để hiểu bóng đá Việt Nam.Còn với U.22 Indonesia, sự loay hoay giữa dòng có thể khiến đội bóng này gặp trục trặc.
Với lợi thế là cửa ngõ nối vùng kinh tế trọng điểm Đông Nam bộ với các tỉnh Nam Tây nguyên và Nam Trung bộ, nằm ở giao điểm của 3 trục giao thông chiến lược là QL1A, cao tốc Bắc-Nam phía Đông; đường sắt Bắc-Nam và Quốc lộ 27 lên Nam Tây nguyên cùng bờ biển dài 105 km, tỉnh Ninh Thuận có nhiều lợi thế nổi trội, khác biệt để các nhà đầu tư, doanh nghiệp đầu tư vào các Khu công nghiệp (KCN), Cụm công nghiệp (CCN) trên địa bàn.Về quỹ đất, Ninh Thuận còn nhiều dư địa cho phát triển, cơ hội tăng trưởng cao, với giá đất thấp hơn nhiều (bằng khoảng 20-30%) so với mức giá của các tỉnh trong khu vực. Ông Trương Văn Tiến, Giám đốc Trung tâm xúc tiến đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Ninh Thuận (ITTC Ninh Thuận), cho biết hiện Ninh Thuận đã có KCN Du Long (H.Thuận Bắc), KCN Phước Nam (H.Thuận Nam) và KCN Thành Hải (TP.Phan Rang - Tháp Chàm), với tổng diện tích 855,187 ha và KCN Cà Ná (H.Thuận Nam) diện tích 827 ha đang trình chấp thuận chủ trương đầu tư giai đoạn 1 (378 ha); đồng thời, tỉnh tập trung kêu gọi thu hút đầu tư 13 CCN với tổng quy mô diện tích 480,28 ha.Về lĩnh vực ngành nghề, tỉnh ưu tiên thu hút đầu tư vào các nhóm ngành như: công nghiệp chế biến, chế tạo, sản xuất chế biến thực phẩm, đồ uống, may mặc, giày da; sản xuất sản phẩm điện tử, công nghệ bán dẫn; thiết bị điện gió, điện mặt trời, pin lưu trữ; sản xuất, chế biến nông lâm thủy sản, sản xuất dược liệu; dịch vụ kho bãi, sản xuất lắp ráp cơ khí; các ngành sản xuất điện, năng lượng mới như: hydrogen, điện sinh khối…; tiểu thủ công nghiệp, các ngành nghề truyền thống và các ngành nghề khác phù hợp với nhu cầu phát triển của địa phương. Hiện các KCN mới lấp đầy khoảng 20%, còn quỹ đất khá lớn, chi phí thuê hạ tầng bằng 30% so với bình quân cả nước, là điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư tiếp cận đất đai. Các KCN đóng ở vị trí thuận lợi về giao thông, có cảng biển nước sâu Cà Ná, khả năng tiếp nhận tàu công suất đến 300.000DWT, hướng đến là cảng trung chuyển quốc tế, gắn với trung tâm logistic của khu vực. Bên cạnh đó, các dịch vụ điện, nước và hạ tầng thiết yếu khác được đảm bảo, quỹ đất còn khá lớn là điều kiện thuận lợi cho nhà đầu tư tiếp cận đất đai. Ưu tiên phát triển các loại hình công nghiệp sạchHiện tỉnh Ninh Thuận ưu tiên phát triển các loại hình công nghiệp sạch, sản xuất sạch, thân thiện môi trường, tiết kiệm năng lượng. Tập trung phát triển các ngành công nghiệp phụ trợ phục vụ công nghiệp năng lượng, công nghiệp chế biến....; tiếp tục kêu gọi đầu tư các dự án tạo đột phá trong tăng trưởng ngành công nghiệp như: Tổ hợp nhà máy hóa chất sau muối, dự án Nhà máy sản xuất Hydrogen,… Đến nay, các KCN trên địa bàn tỉnh Ninh Thuận đã thu hút 43 dự án đầu tư thứ cấp, với tổng vốn đầu tư đăng ký 5.953,84 tỉ đồng. Trong đó, KCN Thành Hải thu hút được 22 dự án đăng ký đầu tư với tổng vốn đầu tư đăng ký 2.850,55 tỉ đồng (trong đó vốn FDI là 388,02 tỉ đồng tương đương 16,78 triệu USD). Tỷ lệ lấp đầy KCN Thành Hải đạt 100% diện tích đất công nghiệp. KCN Phước Nam đã thu hút được 14 dự án đầu tư thứ cấp, với tổng vốn đầu tư đăng ký 572 tỉ đồng (trong đó vốn FDI là 334,75 tỉ đồng tương đương 13,5 triệu USD), tỷ lệ lấp đầy đạt khoảng 24,75% (27,19 ha/109.83 ha) diện tích đất công nghiệp giai đoạn I. KCN Du Long đã thu hút được 7 dự án đầu tư thứ cấp đăng ký đầu tư với tổng vốn đầu tư đăng ký 2.531,29 tỉ đồng (trong đó vốn FDI là 1.044,3 tỉ đồng tương đương 43,19 triệu USD), tỷ lệ lấp đầy đạt khoảng 12,67% (38,78 ha/ 306,11 ha) diện tích đất công nghiệp.Theo ông Trương Văn Tiến, hiện Ninh Thuận đang đứng trước những cơ hội phát triển mới, Quốc hội, Chính phủ đã có chủ trương triển khai đầu tư một số công trình trọng điểm quốc gia, thúc đẩy mạnh việc gia tăng tính kết nối phát triển Ninh Thuận với các tỉnh khu vực Nam Trung bộ và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, như: Khởi động lại Dự án điện hạt nhân Ninh Thuận; xây dựng Trung tâm công nghiệp, dịch vụ năng lượng tái tạo liên vùng tại Ninh Thuận và dự kiến xây dựng tuyến đường sắt tốc độ cao Nha Trang - TP.HCM khởi công năm 2027 và đưa vào khai thác năm 2033; xây dựng Quy hoạch chung Khu du lịch quốc gia Ninh Chữ, Cảng biển tổng hợp Cà Ná và trung tâm logistics; đường bộ cao tốc Bắc - Nam phía Đông qua tỉnh hoàn thành vào tháng 4.2024 cùng với tuyến đường ven biển dài 105 km từ Bình Tiên đến Cà Ná đã đưa vào sử dụng, mang lại ý nghĩa quan trọng đối với tỉnh và lợi ích nhiều mặt cho phát triển kinh tế - xã hội, góp phần khơi dậy mạnh mẽ tiềm năng lợi thế của địa phương.Để thu hút các nhà đầu tư, doanh nghiệp đầu tư vào các KCN, CCN, ông Trương Văn Tiến cho biết, tỉnh Ninh Thuận cam kết tạo mọi điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, nhà đầu tư trong quá trình nghiên cứu, khảo sát, thu thập thông tin, thực hiện các thủ tục đăng ký đầu tư theo hướng đảm bảo quyền lợi tốt nhất, khai thác tiềm năng phát triển của địa phương.Theo đó, áp dụng mức ưu đãi cao nhất trong khung quy định của Nhà nước theo quy định của Luật đầu tư, Luật đất đai, Luật thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật thuế xuất nhập khẩu. Toàn bộ các huyện thuộc địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, được hưởng khung chính sách ưu đãi đầu tư cao nhất theo địa bàn đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư năm 2020 và Nghị định số 31/2021/NĐ-CP ngày 26.3.2021 Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư. Đối với lĩnh vực ngành, nghề ưu đãi đầu tư được thực hiện theo quy định của Luật Đầu tư năm 2020 và Nghị định số 31/2021/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư.Đối với các KCN Du Long, KCN Phước Nam, KCN Cà Ná được hưởng ưu đãi thuế suất 10% thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) áp dụng trong thời gian 15 năm kể từ khi bắt đầu hoạt động SXKD; miễn thuế TNDN 4 năm kể từ khi có thu nhập chịu thuế và giảm 50% trong 9 năm tiếp theo; miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định.Đối với KCN Thành Hải được miễn tiền thuê đất trong thời gian xây dựng dự án (tối đa 3 năm), miễn tiền thuê đất từ 7 đến 15 năm (tùy vào từng ngành nghề thuộc lĩnh vực ưu đãi đầu tư) kể từ khi xây dựng hoàn thành đưa vào hoạt động; ưu đãi thuế suất thuế TNDN 17% trong 10 năm đầu kể từ khi có thu nhập chịu thuế, miễn thuế TNDN 2 năm kể từ khi có thu nhập chịu thuế và giảm 50% số thếu phải nộp cho 4 năm tiếp theo; miễn thuế nhập khẩu đối với hàng hóa nhập khẩu để tạo tài sản cố định.
Cà phê ở TP.HCM ngắm hoàng hôn giữa đồng lúa 'bên xanh mướt, bên chín vàng'
Có dịp tác nghiệp tại huyện A Lưới (Thừa Thiên-Huế), tôi thường được anh em người bản địa nhắn gửi tết này về với bản làng để họ đãi những thức ngon, món lạ chỉ có trong dịp tết. "Anh sẽ không thất vọng đâu! Nhiều người khi ăn Tết Nguyên đán cùng đồng bào đã ví von tết ở thung lũng A Lưới cứ như một "đại hội" ẩm thực với rất nhiều món đặc sản của các dân tộc mà không phải ai cũng có dịp thưởng thức một lần trong đời", anh Lê Văn Hôi (33 tuổi, người dân tộc Pa Kôh, trú tại xã Hồng Thượng) mời gọi.Anh Hôi dẫn chứng không phải người địa phương nào cũng một lần được nếm món sâu tre (loài sâu sống trong ống tre - NV) xào lá kiệu, gọi là P'reng. Bởi, trước tháng 9 và sau khoảng tháng 2 - 3 hằng năm, sâu đã chui khỏi thân tre, hóa bướm. Hay món chuột rừng ướp với gừng, ớt hiểm thêm chút muối rồi cho vào ống tre để nướng. Rồi món A choor (một loài cá suối) gói trong mấy lớp lá chuối đem vùi trong than hồng… Đây là những món ăn "có tiền cũng không mua được" bởi nguyên liệu, gia vị đều là những loài đặc hữu chỉ xuất hiện theo mùa và chỉ có ở dãy Trường Sơn. Ngày thường, muốn ăn những món này cũng không có nhưng đến Tết Nguyên đán là rất nhiều gia đình Pa Kôh sửa soạn để mời khách."Trước tết khoảng 1 tháng, trai tráng trong làng hú gọi nhau cắt rừng đi tìm sản vật, dĩ nhiên không phải là động vật hoang dã cấm đánh bắt mà là những con cá suối, ốc, ếch nhái, nòng nọc… Chúng tôi cũng đi hái, đào các loại gia vị như tiêu rừng (mắc khén), gừng, riềng… mang về tích trữ. Đến ngày tết, khách đến chơi nhà, tùy theo món mà chỉ cần mang ra nướng, xào với lá kiệu, nấu với môn thục… là đã có ngay món ăn ngon lành, nóng hổi", anh Hôi cho biết. Trước tết 1 tháng, cộng đồng người Tà Ôi cũng tất bật chuẩn bị những món ăn đậm vị vùng cao. Có những món được làm trước tết cả chục ngày, đặc biệt là các loại bánh làm từ nếp. Cụ bà Căn Hoan (80 tuổi, người Tà Ôi, trú tại xã Hồng Thái) bảo đàn ông đi kiếm mồi nhắm, làm rượu còn đàn bà thì giã gạo, chọn nếp, tìm lá gói bánh. Người Tà Ôi thường chọn các loại gạo nếp bản địa thơm ngon như ra dư, cu cha, trưi… để làm bánh, xôi ống. "Mẹ thường làm để dâng Yàng (Trời - NV) vào dịp tết. Trong đó, bánh a quát khó gói nhất vì phải làm nhọn 2 đầu bằng lá đót tươi rồi cho nếp vào. Khi làm xong, bánh nhìn như 2 chiếc sừng trâu nên còn gọi là bánh sừng trâu. Ăn bánh kèm thịt nướng, rất ngon", cụ Căn Hoan nói. Cụ vẫn làm bánh nếp giã nhuyễn cùng mè đen (adeep man), món bánh đặc biệt đang có nguy cơ thất truyền.Gắn bó nhiều năm với đại ngàn Trường Sơn, nhà nghiên cứu Trần Nguyễn Khánh Phong nhận định vào ngày tết người Tà Ôi thể hiện nét truyền thống qua văn hóa ẩm thực với những món ăn độc đáo, chuẩn bị công phu. "Vì sinh sống ở vùng núi rừng lạnh buốt, di chuyển nhiều nên người Tà Ôi thích ăn khô, mặn, cay. Bởi vậy, hầu hết các món ăn của đồng bào đều được chế biến theo cách nướng, thui, luộc hoặc tái", ông Phong cho hay. Một số món ăn độc đáo vùng cao vào dịp tết có thể kể đến gồm cá và thịt thui ống (cho thịt vào ống tre rồi lấy cùi bắp đậy lại, đặt nướng lăn tròn đều trên than hồng), môn thục cắt thành từng khúc trộn chung với thịt đã ướp sẵn rồi đổ vào ống để thui… Lạ lùng hơn, theo ông Trần Nguyễn Khánh Phong, những món thoạt nghe qua có vẻ sẽ kén người ăn như món thui chim, chuột, cua ủ thối lại là những đặc sản cao cấp. Nguyên liệu sau khi được làm sạch, ướp gia vị cho vào từng ống tre, nứa hoặc quả bầu khô rồi chỉ cần thui trên lửa một vòng cho có hơi nóng, sau đó cất vào gùi hoặc để lên giàn bếp, sau vài ngày mở ra ngửi thấy có mùi là ăn được. Người Tà Ôi cho rằng dịp lễ tết mang những món này ra đãi khách xem như thể hiện tấm lòng quý mến của gia chủ đối với khách.Nghệ nhân ưu tú Hồ Văn Hạnh (77 tuổi, trú tại xã Trung Sơn), người được mệnh danh là "cuốn từ điển sống của đại ngàn Trường Sơn", cho biết lịch nông vụ của cộng đồng các dân tộc ở A Lưới thường kết thúc vào tháng 10 âm lịch, sau đó người dân sẽ ăn tết mừng lúa mới Aza (chọn một ngày từ 6.11 - 24 tháng chạp). Đón Tết Nguyên đán của đất nước, người dân xem như đã gộp 2 cái tết vào chung vui một lần. Vì vậy, các gia đình không tiếc công sức đi tìm sản vật về đãi khách. Những đặc sản của mỗi dân tộc đều được soạn sửa kỳ công, dâng lễ Aza thế nào thì họ dọn tết cũng như thế đó. "Bố thì quan tâm đến "ẩm" hơn "thực". Tết mà! Đàn ông phải có chi nhâm nhi cùng bạn bè mới vui. Bố thích nhất là rượu tr'đin, tức "rượu trời" vì được cất ngay trên đọt cây", già Hạnh khề khà. Là người Pa Kôh nhưng già Hạnh lại thích thứ rượu truyền thống của người Cơ Tu. Theo già, đây là loại rượu thơm ngon nhất ở đại ngàn Trường Sơn, được chiết từ cây tr'đin mọc trong rừng sâu. Người thợ chỉ cần rạch một đường trên thân cây rồi lấy can hứng nước. Bỏ thêm ít vỏ cây chuồn phơi khô, nước sẽ tự lên men cho ra thứ hương vị có một không hai. Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Hoài Nam (79 tuổi, người dân tộc Cơ Tu, trú tại xã Hồng Hạ) tự hào vì rượu tr'đin được các dân tộc anh em, kể cả người Kinh ở A Lưới, yêu thích và "không có mà bán" vào mỗi dịp tết. Già Nam cho biết người Pa Kôh, Tà Ôi cùng người Cơ Tu còn có một loại rượu tương tự tr'đin là rượu tà vạt được cất từ cây đoác. Cây đoác dễ tìm hơn, nhưng khai thác thì nguy hiểm hơn vì phải trèo cao hơn cây tr'đin. "Đây chắc là những loại rượu duy nhất trên thế giới được lấy trên cây mang về uống mà không cần phải chưng cất", già Nam cười. Tùy vào khẩu vị của mỗi người mà đến tết, đồng bào các dân tộc thiểu số còn nấu rượu nếp (xiêu), ủ rượu cần (a riêu), rượu mía vỏ chuồn (a véc), rượu mây rừng vỏ chuồn (tà via)…Bà Lê Thị Thêm, Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện A Lưới, nhận định mỗi dân tộc đều có phong tục tết cổ truyền mang màu sắc riêng. Nhưng thật đáng quý khi đồng bào mang "tết riêng" hòa vào "tết chung" của đất nước và các dân tộc vẫn giữ được nét ẩm thực độc đáo, đậm dư vị núi rừng. "Tết đến, nhà nhà lại sửa soạn những món ngon để mời khách. Cảm tưởng tết quê hương A Lưới cứ như một "đại hội" ẩm thực của các dân tộc với cơ man là món ăn, thức uống độc lạ… Thú vị hơn, giữa các gia đình còn giao lưu ẩm thực bằng cách trao đổi ống thịt, gùi bánh, chum rượu… để có thể thưởng thức những món mà nhà mình không có. Tết đoàn kết, đầm ấm", bà Thêm chia sẻ.
